Σήμερα, Μεγάλο Σάββατο, που εορτάζεται η πρώτη Ανάσταση, τιμούμε μία ακόμη ανάσταση, ιστορική. Ήταν 18 Απριλίου 1829, όταν κυμάτισε στην κορυφή του κάστρου της Ναυπάκτου η ελληνική σημαία, που αποτελούσε οχυρό σπουδαίας αξίας για την ευρύτερη περιοχή. Ο Κυβερνήτης Ιωάννης Καποδίστριας επισκέφθηκε ο ίδιος την πόλη για να χαρεί «επί τόπου δια των ιδίων οφθαλμών την νίκην εκείνην των ελληνικών όπλων», περιγράφει χαρακτηριστικά ο ακαδημαϊκός Διονύσιος Κόκκινος.
Στις 25 Φεβρουαρίου 1829, ο πληρεξούσιος τοποτηρητής του Κυβερνήτη στην περιοχή Αυγουστίνος Καποδίστριας διέταξε τον αποκλεισμό των φρουρίων της Ναυπάκτου, του Αντιρρίου και του Μεσολογγίου, που κατείχαν ακόμη οι τούρκοι. Λίγες ημέρες μετά πλησίασαν το Αντίρριο η φρεγάτα «Ελλάς», στην οποία επέβαινε ο Τοποτηρητής, και μερικά άλλα πλοία, από την ξηρά η χιλιαρχία του Κίτσου Τζαβέλλα και το ιππικό του Χατζηχρήστου. Η πτώση του Αντιρρίου και η ακριβής τήρηση των όρων του πρακτικού της παράδοσης ενθάρρυνε την παράδοση της Ναυπάκτου, που πραγματοποιήθηκε μετά από στενή πολιορκία και ανηλεή βομβαρδισμό του φρουρίου.
Ο Κασομούλης στα Στρατιωτικά Ενθυμήματα αναφέρει πως η τουρκική φρουρά της πόλης, αποτελούμενη από πέντε χιλιάδες στρατιώτες, φάνηκε προς στιγμή, ότι θα προβάλλει σθεναρή αντίσταση. Γι’ αυτό τα ελληνικά σώματα, υπό τον Ν. Τζαβέλλα, τον Φαρμάκη και τον Μαστραπά περιέζωσαν το φρούριο, το δε ιππικό υπό τον Χατζηχρήστο κατεδίωξε τους εκτός των τειχών της πόλης τούρκους στρατιώτες, για να κλειστούν τελικά και αυτοί στο κάστρο, ενώ το πολεμικό «Ελλάς» με πλοίαρχο τον Ανδρέα Μιαούλη και τα άλλα μικρότερα πλοία, κανονιοβολώντας το φρούριο, απέκοπταν κάθε επικοινωνία της πόλης.
Τόση ήταν η σημασία της πολιορκίας και της άλωσης της Ναυπάκτου για την επέκταση των ορίων του νέου ελληνικού κράτους, ώστε η Κυβέρνηση εκφράζοντας τη χαρά και την ικανοποίησή της, διένειμε δώρα στο στρατό, για την επιτυχία του αυτή παρά τη δεινή οικονομική κατάσταση της χώρας μας.
Φέτος, οι συνθήκες δε μας επέτρεψαν να τιμήσουμε το ιστορικό αυτό γεγονός που σημάδεψε τον τόπο μας. Του χρόνου θα φροντίσουμε ώστε να εορταστεί επαξίως.
Χρόνια πολλά σε όλους τους Ναυπακτίους για την ιστορική επέτειο!
Καλή Ανάσταση!
Βασίλειος Γκίζας
Δήμαρχος Ναυπακτίας
