Στις 13 Αυγούστου, στη γενέτειρα του Μακρυγιάννη, το Κροκύλειο Δωρίδος, παρουσιάσθηκε με μεγάλη επιτυχία, πρώτη φορά η Ιστορική παράσταση: «Τα Απομνημονεύματα του Στρατηγού Μακρυγιάννη» (σκηνοθεσία-ερμηνεία-φωτισμοί Θανάσης Σαράντος), με αφορμή τα 150 χρόνια που το θεόρατο δεντρί της Ρούμελης γκρεμίσθηκε απ' τον αγέρα του χρόνου και των Αγώνων.
Πολεμιστής από τον πρώτο χρόνο της κήρυξης του Αγώνα. Η οξυδέρκεια και η ευθυκρισία για ανθρώπους και καταστάσεις, το πάθος για δικαιοσύνη και η παρρησία του, αποτελούσαν τα κύρια χαρακτηριστικά της προσωπικότητας του Μακρυγιάννη.
Κυνηγήθηκε, καταδιώχθηκε και υπέστη τα πάνδεινα, φθάνοντας μέχρι το Στρατοδικείο, με την κατηγορία για έσχατη προδοσία.
Όμως, πάνω απ' όλα, ο Μακρυγιάννης παρέμεινε στη μνήμη των Ελλήνων για τα «Απομνημονεύματά του», πολιτικό ντοκουμέντο για μια σημαντική περίοδο της Ελληνικής Ιστορίας.
Με τα ελάχιστα κολλυβογράμματα που ήξερε, ένιωθε επιτακτική την ανάγκη να μεταδώσει το ζωντανό αυτό κομμάτι της Ιστορίας στις γενιές που έρχονται.
«Ένα πράγμα μόνο με παρακίνησε κι' εμένα να γράψω, ότι τούτη την πατρίδα την έχομεν όλοι μαζί και σοφοί κι' αμαθείς και πλούσιοι και φτωχοί και πολιτικοί και στρατιωτικοί και οι πλέον μικρότεροι άνθρωποι».
΄Αρχισε να γράφει τα «Απομνημονεύματα» ως φαίνεται, στο ΄Αργος το 1832, τα συνεχίζει στο Ναύπλιο και το 1840 το κλείνει βιαστικά στην Αθήνα για να το κρύψει.
Η εξουσία έχει υποψίες εναντίον του.
Πράγματι, «είχαν μεγάλη υποψίαν από μένα» σημειώνει «Και γύρευαν να μου ψάξουν το σπίτι μου, να μου βρουν γράμματα».
Τα «Απομνημονεύματα», πρόκειται για Ιστόρημα και για συγγραφικό έργο αξίας, στο οποίο αποτυπώνει ο Μακρυγιάννης πάνω στο χαρτί τα πράγματα που βλέπει η συνείδησή του.
Και όμως, ο μεγάλος αυτός αγωνιστής θα μπορούσε να μείνει στον ΄Ισκιο της Ιστορίας, αν δεν τον είχε ανακαλύψει ένας άλλος Ρουμελιώτης, ο Ιστοριοδίφης Γιάννης Βλαχογιάννης, τον οποίον ο μεγάλος Σικελιανός καλοτυχίζει με τους παρακάτω στίχους:
«Χαρά σ' εκειόν που πρωτοσήκωσε
από τις σκόνες σκεπασμένο
το δίστομο σπαθί του λόγου σου
στον ήλιο Μακρυγιάννη».
Η παράσταση έγινε με την Χορηγία του Δήμου Δωρίδος και την υποστήριξη των:
- ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΙΣΤΟΡΙΚΩΝ ΜΕΛΕΤΩΝ ΙΕΡΟΥ ΑΓΩΝΑ, ΕΙΣ ΣΤΕΡΕΑ ΕΛΛΑΔΑ.
- ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΚΡΟΚΥΛΙΩΤΩΝ «Ο ΜΑΚΡΥΓΙΑΝΝΗΣ».
- ΓΕΝΝΑΔΙΟΣ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ, ΑΜΕΡΙΚΑΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΚΛΑΣΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ-ΑΘΗΝΑ.
